Piękna Madonna

Knurowska figura Matki Bożej z ok. 1420 r. należy do jednej z najpiękniejszych rzeźb tzw. pięknych Madonn z okresu średniowiecza. Obok rzeźby św. Anny Samotrzeciej i św. Wawrzyńca, stanowiła wystrój drewnianego kościółka św. Wawrzyńca.
 
Piękna Madonna z Knurowa, przedmiot kultu wielu pokoleń mieszkańców, była umieszczona w bocznym ołtarzu, gdyż jest typową figura ołtarzową, o czym świadczy płaski tył rzeźby. 

Rzeźba została znaleziona w izbicy knurowskiego kościółka (tuż przed jego przeniesieniem do Chorzowa w 1935 r. ) przez profesora Tadeusza Dobrowolskiego, wybitnego znawcy sztuki oraz twórcy i dyrektora przedwojennego Muzeum Śląskiego. W swojej monografii "Sztuka województwa śląskiego" wyeksponował knurowską rzeźbę na pierwszym miejscu (zobacz: Źródła), gdyż zaliczył Piękną Madonnę z Knurowa do najpiękniejszych rzeźb pochodzących z gotyckich warsztatów śląskich.
 

Na przedwojennej ekspozycji w Muzeum Śląskim w Katowicach,
Piękna Madonna z Knurowa była umieszczona wewnątrz fragmentu ołtarza szafkowego.

Zdjęcie pochodzi z książki Gustawa Morcinka "Śląsk"
(seria Cuda Polski, Wydawnictwo Polskie E. Wegnera, Poznań, lata 30. XX w.).

 
 
Piękna Madonna z Knurowa przedstawiona została jako Matka Syna Bożego i Zwyciężczyni szatana z Protoewangelii (Rdz 3,15).

Rzeźba wykonana jest z drewna, ma wysokość 113 cm. Madonna stoi na księżycu, który symbolizuje moce piekielne. Pełna ekspresji brzydota twarzy szatana, którego depcze, ma kontrastować z urodą Madonny. Owoc Granatu, trzymany przez Dzieciątko, w ikonografii chrześcijańskiej, symbolizuje błogosławieństwo, łaski i dary Boże.
   
Po II wojnie światowej rzeźba znalazła się w zbiorach Muzeum Archidiecezjalnego w Katowicach, gdzie (wraz z pozostałymi knurowskimi rzeźbami) jest na stałe eksponowana, jako perła tej placówki. Dzięki staraniom dyrektora Muzeum, ks. dr. Henryka Pyki, Piękna Madonna z Knurowa została w 2003 r. poddana (w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie) gruntownej restauracji, odzyskując swój pierwotny blask.
 
 

Piękna Madonna z Knurowa  - stan obecny

  
 
Rzeźbę można było podziwiać w Muzeum w Gliwicach (Willa Caro) na wystawie "Gliwickie Sacrum" zorganizowanej w ramach III Gliwickich Dni Dziedzictwa Kulturowego (09.2005 r.).
 
 

Opiekun Izby Tradycji KWK "Knurów" Bogusław Szyguła dziękuje ks. dr. Henrykowi Pyce
 za prelekcję o Pięknej Madonnie (Muzeum w Gliwicach, 17.09.2005 r.)

 
 
W dniach 23-27.03.2006 r. czynna była w starym ratuszu w Knurowie, okolicznościowa wystawa "Knurowskie Sacrum", na której można było podziwiać, wypożyczone z Muzeum Archidiecezjalnego w Katowicach, trzy gotyckie rzeźby z drewnianego kościółka św. Wawrzyńca.

Otwarcie wystawy "Knurowskie Sacrum".   Przemawia  ks. dr Henryk Pyka	Otwarcie wystawy "Knurowskie Sacrum".   Od prawej: prezydent Adam Rams, Bogusław Szyguła, przewodniczący Rady Miasta Tomasz Reginek,  ks. dr Henryk Pyka	Gotyckie rzeźby  z drewnianego kościółka św. Wawrzyńca na wystawie "Knurowskie Sacrum".

W ramach obchodów 700-lecia Knurowa, Towarzystwo Miłośników Knurowa wystąpiło z inicjatywą wykonania i sprowadzenia kopii tej rzeźby. Jeżeli chcesz wspomóc finansowo tę inicjatywę to odwiedź Izbę Tradycji KWK "Knurów", gdzie można złożyć datek, w zamian otrzymując piękną cegiełkę ze zdjęciem knurowskiej Madonny. Więcej informacji można uzyskać pod adresem: pieknamadonna@wp.pl.
 
 

 

  
 
Przeczytaj wybrane artykuły o Pięknej Madonnie z Knurowa, które ukazały się w śląskiej prasie:
- Gość Niedzielny (nr 30/702 z 24.07.2005 r.),
- Gość Niedzielny (nr 12/684 z 20.03.2005 r.),
- Nowiny Rybnickie (nr 418/2005),
- Nowiny Rybnickie (nr 512/2006).